DOKAZIVANJE POSTOJANJA ZAVJEŠTANJA U OSTAVINSKOM POSTUPKU U REPUBLICI SRBIJI

Abstract

Predmet ovog rada jeste analiza dokazivanja postojanja zavještanja u ostavinskom postupku u Republici Srbiji, kao jednog od najsloženijih pitanja u oblasti naslednog prava. Polazeći od pravne prirode testamenta kao jednostranog, ličnog i strogo formalnog pravnog posla za slučaj smrti, autori ukazuju na specifične procesne i materijalnopravne izazove koji se javljaju u situacijama kada testament nije neposredno dostupan sudu, odnosno kada je izgubljen, uništen ili kada njegovo postojanje i sadržina postanu sporni među naslednicima i drugim zainteresovanim licima. Autorke u radu detaljno razmatraju pravila o teretu dokazivanja, prirodi i dometu dozvoljenih dokaznih sredstava, kao i standardima dokazivanja koje sudovi primenjuju u ostavinskom postupku. Poseban fokus rada usmeren je upravo na pravila o teretu dokazivanja, dozvoljena dokazna sredstva i standarde dokazivanja koji se primenjuju u ostavinskom postupku. Takođe, analiziraju razliku između dokazivanja postojanja testamenta i njegove punovažnosti, uz ukazivanje na različite pravne posledice ovih pitanja. Autorke analiziraju i aktivnu ulogu suda u utvrđivanju relevantnih činjenica, u skladu sa načelima oficijelnosti i istražnog postupanja koja karakterišu ostavinski postupak. Normativna analiza obuhvata važeće propise Republike Srbije koji uređuju naslednopravne i procesne aspekte dokazivanja, uz kritički osvrt na njihovu međusobnu usklađenost i praktičnu primenu. U radu, takođe, ukazuju na određene nedorečenosti i pravne praznine, naročito u pogledu dokazivanja sadržine izgubljenog ili uništenog testamenta, kao i na neujednačenost sudske prakse koja može dovesti do pravne nesigurnosti. Cilj rada jeste da se, kroz teorijsko-pravnu i normativnu analizu, identifikuju ključni problemi u dokazivanju postojanja testamenta i ponude smjernice za njihovo prevazilaženje. Zaključno, autorke ukazuju na potrebu preciznijeg normativnog uređenja spornih pitanja i ujednačavanja sudske prakse, kako bi se obezbedila djelotvornija zaštita poslednje volje ostavioca i jačanje pravne sigurnosti u oblasti naslednog prava.